Elektronika - baza wiedzy

Dwukanałowy nadajnik do sterowania modeli


Układy takie są budowane jako dyskretne lub proporcjonalne z wykorzystaniem częstotliwości nośnej 27MHz i umożliwiają przesyłanie na odległość kilku komend: włącz/wyłącz lub zmianę elementu sterowniczego proporcjonalnie do zmiany drążka sterowniczego w nadajniku. Do wielu prostych zabawek wystarczy przesyłanie jednej lub dwóch komend włącz/wyłącz. Budowane są również wyspecjalizowane układy scalone zawierające w swych strukturach cały tor nadajnika (na przykład LM1871), jak również kompletny odbiornik (na przykład LM1872). Aplikacje tych układów są wykorzystane również w dostępnych kitach AVT-39 i AVT-40. Opisany poniżej układ nie ma takich możliwości jak konstrukcje wymienione wyżej, ale zapewnia prawidłowe dwukanałowe sterowanie zabawki na odległość około 5m.

W przypadku nadajnika na tranzystorze wykonany jest generator fali nośnej sterowany rezonatorem kwarcowym 27,12MHz. Dwa wzmacniacze w UL1321 są wykorzystane jako generatory modulujące. Pierwszy kanał ma częstotliwość około 300Hz i jest ustawiany kondensatorem C1, zaś drugi kanał ma częstotliwość około 5kHz i jest korygowany kondensatorem C2. Diody D1, D2 stanowią najprostszy sumator, który jest tutaj niezbędny w celu zapewnienia niezależnej pracy obydwu kanałów. Sterowanie nadajnikiem odbywa się za pomocą dwóch przycisków P1 i P2. Z chwilą uruchomienia jednego z generatorów m.cz. podawane jest jednocześnie napięcie zasilające na generator fali nośnej. W ten sposób dzięki dwóm diodom separującym został wyeliminowany dodatkowy wyłącznik zasilania. Duży odstęp wartości częstotliwości modulujących wyniknął z chęci uzyskania dobrej separacji międzykanałowej, co jest szczególnie ważne wobec bardzo uproszczonego układu selekcji częstotliwości w odbiorniku. W przypadku wykorzystywania tylko jednego kanału do wysyłania komendy włącz/wyłącz należy pominąć jeden ze wzmacniaczy oraz wyeliminować diody. Uzyska się wtedy nieco większą moc wyjściowa nadajnika (i oczywiście zasięg pracy urządzenia) z uwagi na fakt wyeliminowania niepotrzebnego spadku napięcia zasilania 1,4V. Cewka obwodu kolektorowego nadajnika w urządzeniu modelowym zawierała 10 zwojów drutu DNE 0.8 nawiniętych na średnicy 6mm. Uruchomienie układu ogranicza się w zasadzie do zestrojenia obwodu rezonansowego za pomocą trymera (ewentualnie jeszcze dobrania pojemności antenowej) na maksimum napięcia w.cz. w antenie. Do skontrolowania działania nadajnika można wykorzystać sondę w.cz., zaś do stwierdzenia modulacji sygnału w.cz. na przykład radiotelefon CB ustawiony na odpowiedni kanał (w zależności od zastosowanego rezonatora kwarcowego).