Elektronika - baza wiedzy

Biegające światełko


Diody mogą być ułożone w dowolny kształt, a nasz układ zapewni pulsowanie bądź efekt ruchu punktów świetlnych. Będzie wzbudzającą zainteresowanie ciekawostką na każdej zabawie, może ktoś zechce nosić wieczorem taki efektowny wisiorek lub naszyjnik.

Całość składa się z minimalnej liczby elementów: dwóch prostych układów scalonych CMOS, rezystora, kondensatora, diod LED i baterii zasilających (w modelu dochodzą jeszcze obudowa i wyłącznik). Nie zastosowano kondensatora filtrującego zasilanie - rolę tę pełni bateria. Układ czasowy 4047 pracuje w układzie generatora astabilnego, cztery bramki tworzą najprostszy dekoder 1 z 4. Częstotliwość generatora wynosi około:

f = 1 / (2,2 * R * C)

Ponieważ układ 4047 ma pojedyncze wyjście przebiegu generatora (nóżka 13) i dwa komplementarne wyjścia dzielnika przez dwa (10 i 11), do realizacji dekodera brakuje więc zanegowanego przebiegu generatora. Ten potrzebny przebieg "pożyczamy" z układu oscylatora (nóżka 2). Przy użyciu bramek NAND (CMOS 4011) w każdej chwili trzy wyjścia mają stan wysoki, a jedno niski. Z bramkami NOR (4001) jest odwrotnie. W każdym przypadku można uzyskać efekt biegnącego światła. Możliwe są dwa rozwiązania: albo porusza się punkt świetlny (świeci co czwarta dioda, a reszta jest wygaszona), albo też biegnie "dziura" (większość świeci, a co czwarta dioda jest wygaszona). W modelu, ze względu na oszczędność prądu, wybrano pierwszą możliwość.

Do zasilania można użyć tanich ogniw LR44. W zasadzie wystarczyłyby trzy sztuki (4,5V), ale dużo lepszy efekt osiąga się z czterema (6 V). Pobór prądu urządzenia modelowego przy zasilaniu 6V wynosi 7mA, przy 4,5V - 3,5mA. Korzystne byłoby zastosowanie diod o podwyższonej jasności lub superjasnych, ale również z diodami standardowymi efekt jest wystarczający. W modelu użyto zwykłych diod o średnicy 3mm.

Przed wywierceniem otworów w obudowie dobrze byłoby złożyć z diod różne figury i kształty, a następnie wybrać najbardziej efektowny.

Można zastosować diody o różnych kolorach, ale równolegle łączyć wolno tylko diody jednakowego koloru z jednej serii produkcyjnej.

Jeśli nie będzie potrzebny efekt biegnącego światła, a tylko pulsowanie, to nie trzeba stosować US2 - zamiast niego można będzie użyć jednego lub dwóch tranzystorów i rezystorów.