Elektronika - baza wiedzy

Detektor świtu


Schemat elektryczny
Wlasciwym detektorem jest fototranzystor (T1 na schemacie), który jest wykorzystany jako wylacznik, rozwarty pomiedzy emiterem i kolektorem gdy brak swiatla. Swiatlo generuje pary elektron-dziura i przez tranzystor zaczyna plynac prad, którego wielkosc jest proporcjonalna do strumienia swiatla. Prad ten wytwarza na rezystorach R1 i P1 spadek napiecia wyzwalajacy przerzutnik utworzony z bramek NOR CI1A, CI1B i rezystorów R2, R3. Potencjometr P1 sluzy do regulacji oswietlenia progowego uruchamiajacego detektor. Uzycie przerzutnika z histereza jest konieczne dla ograniczenia niepozadanego uruchamiania detektora przez niewielkie zmiany oswietlenia (na przyklad chwilowe zachmurzenie).
Dodatnim skokiem napiecia z wyjscia glównego przerzutnika, które ma potencjal niski w nocy i wysoki w dzien (+Vcc), jest wyzwalany nastepny przerzutnik - monostabilny, utworzony z bramek CI1C i CI1D o czasie trwania impulsu wyznaczonym przez R4C1. Przerzutnik ten uruchamia z kolei multiwibrator zlozony z bramek CI2C i CI2D o okresie okolo pól sekundy. Na czas kazdej dodatniej polówki jego okresu zostaje wlaczony drugi multiwibrator, zlozony z bramek CI2A i CI2B, który dostarcza sygnalu akustycznego do brzeczyka. Otrzymywany jest w ten sposób typowy dla budzików elektronicznych sygnal bip - bip. Kondensator C4 sluzy do blokowania zasilania w postaci baterii 9V, która wystarcza zwykle na dosc dlugi czas, poniewaz spoczynkowy pobór pradu nie przekracza 100uA.
Fototranzystor pomiedzy kolektorem a emiterem jest zablokowany kondensatorem C5, aby do minimum zmniejszyc zaklócenia mogace sie indukowac na przewodach laczacych go z ukladem. Sam tranzystor umieszcza sie bowiem na zewnatrz, a uklad przy spiacym.

Elementy:
Rezystory:
R1: 10k om
R2: 470k om
R3, R4, R5, R7: 1M om
R6: 330k om
R8: 15k om
P1: dostr. poziomy 470k om
Kondensatory:
C1: 47uF/25V
C2: 4,7uF/16V (tantal.)
C3: 22nF/63V
C4, C5: 47nF/16V
Uklady scalone i pólprzewodniki:
CI1: CD4001
CI2: CD4011
T1: fotonranzystor BPW 14
Rózne:
1 brzeczyk
4 koncówki sztyftowe